Ulga na dziecko (tzw. ulga prorodzinna) kojarzy się wielu osobom z limitem dochodów – zwłaszcza przy jednym dziecku. Jest jednak ważny wyjątek: gdy wychowujesz jedno dziecko posiadające określone orzeczenie lub decyzję potwierdzającą niepełnosprawność, limit dochodów rodziców nie ma zastosowania. Poniżej wyjaśniam, kiedy to działa, jakie dokumenty są kluczowe oraz jak rozliczyć ulgę w praktyce.

 

Kiedy przysługuje ulga na dziecko w PIT

Z ulgi na dziecko skorzystasz, jeśli rozliczasz dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. PIT-37 lub PIT-36) i w roku podatkowym: wykonujesz władzę rodzicielską, jesteś opiekunem prawnym (dziecko mieszka z Tobą) albo sprawujesz opiekę jako rodzina zastępcza.

 

Uwaga praktyczna: sama niepełnosprawność dziecka nie zmienia „kwoty ulgi” – wciąż stosuje się standardowe stawki miesięczne. Kluczowe jest natomiast to, że przy jednym dziecku „znika” limit dochodów rodziców – o ile spełnione są warunki dotyczące dokumentu.

 

 

Jedno dziecko z niepełnosprawnością: brak limitu dochodów rodziców

Co do zasady, przy jednym dziecku ulga jest uzależniona od limitu dochodów rodziców (np. 112 000 zł przy małżeństwie przez cały rok). Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy dziecko posiada właściwe orzeczenie albo decyzję potwierdzającą niepełnosprawność. Wtedy ulga przysługuje niezależnie od tego, ile zarabiają rodzice.

 

Przepis: ulga bez limitu dochodów

„Limity dochodów określone w ust. 2 pkt 1 nie dotyczą […] w stosunku do jednego dziecka, posiadającego orzeczenie albo decyzję […]” (art. 27f ust. 2e ustawy o PIT)

 

Jakie „orzeczenie albo decyzja” zwalnia z limitu dochodów

Przepis odsyła do katalogu dokumentów, które w praktyce obejmują w szczególności:

  • orzeczenie o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia (orzeczenie dla dziecka),
  • orzeczenie o zaliczeniu do stopnia niepełnosprawności (np. umiarkowany/znaczny – zależnie od sprawy),
  • decyzję przyznającą rentę (np. z tytułu niezdolności do pracy), rentę szkoleniową albo rentę socjalną.

 

W praktyce – jeżeli mówimy o dziecku małoletnim – najczęściej będzie to po prostu orzeczenie o niepełnosprawności dziecka (do 16 roku życia).

 

Ile wynosi ulga

Ulga prorodzinna jest liczona miesięcznie. Dla pierwszego dziecka (również dziecka niepełnosprawnego) standardowo wynosi:

  • 92,67 zł za każdy miesiąc (co daje 1112,04 zł za pełny rok),
  • przy większej liczbie dzieci obowiązują wyższe stawki dla trzeciego i kolejnych dzieci.

Jeżeli opieka (władza rodzicielska) była wykonywana tylko przez część roku, ulgę rozlicza się proporcjonalnie do miesięcy (a w niektórych sytuacjach nawet do dni).

 

Jak rozliczyć ulgę na dziecko niepełnosprawne krok po kroku

  1. Ustal, czy w danym roku rozliczasz dochody według skali (PIT-36 albo PIT-37).
  2. Sprawdź, czy masz prawo do ulgi (władza rodzicielska/opieka) oraz czy nie wystąpiły przesłanki wyłączające ulgę (np. szczególne przypadki instytucjonalnej opieki całodobowej).
  3. Zweryfikuj dokument niepełnosprawności (orzeczenie/decyzja). Przy jednym dziecku to właśnie on „wyłącza” limit dochodów rodziców.
  4. Wypełnij załącznik PIT/O i wpisz dane dziecka (PESEL, a gdy brak – imię, nazwisko, datę urodzenia).
  5. Ustal podział ulgi między rodzicami (można ją podzielić w dowolnej proporcji, a w razie sporu w pewnych konfiguracjach stosuje się podział po 50%).
  6. Zachowaj dokumenty (orzeczenie/decyzję oraz ewentualne dowody na sprawowanie opieki) na wypadek weryfikacji przez urząd skarbowy.

 

Najczęstsze błędy i pułapki

  • Mylenie dwóch różnych ulg: ulga na dziecko (od podatku) to co innego niż ulga rehabilitacyjna (od dochodu) – często można je stosować równolegle, ale mają inne warunki.
  • Brak właściwego dokumentu: samo leczenie czy diagnoza nie zastępują orzeczenia/decyzji – przy jednym dziecku to klucz do braku limitu dochodów rodziców.
  • Dochody na innych formach opodatkowania: jeżeli w danym roku nie masz podatku liczonego skalą (bo np. całość rozliczasz liniowo/ryczałtem), ulga może nie „mieć od czego” się odliczyć.
  • Rozliczenie w trakcie sporów rodzinnych: przy braku porozumienia co do podziału ulgi warto zabezpieczyć się dowodowo i rozliczyć temat świadomie (to częsty punkt sporu w praktyce).

 

FAQ – pytania, które najczęściej wracają

 

Czy orzeczenie musi obowiązywać do 31 grudnia?

Co do zasady liczy się to, czy w roku podatkowym dziecko posiadało wymagane orzeczenie/decyzję. W praktyce zdarzają się sytuacje, gdy dokument obowiązywał tylko przez część roku – wtedy nadal można wykazywać spełnienie warunku, ale kluczowe jest prawidłowe udokumentowanie i ocena stanu faktycznego.

 

Czy ulga działa, gdy rodzice mają bardzo wysokie dochody?

Tak – w przypadku jednego dziecka posiadającego wymagane orzeczenie/decyzję, limit dochodów rodziców nie ma zastosowania. Nadal musisz jednak mieć podatek liczony według skali (od którego odliczysz ulgę) i spełniać pozostałe warunki.

 

Czy mogę łączyć ulgę na dziecko z ulgą rehabilitacyjną?

Często tak, bo to dwie różne preferencje podatkowe (inna konstrukcja i inne warunki). Wymaga to jednak spokojnego sprawdzenia: na jakiej podstawie rozliczasz PIT, jakie wydatki masz do odliczenia i czy posiadasz wymagane dokumenty.

 

Wsparcie kancelarii: Grodziec (Gmina Jasienica) – także online

Jeżeli chcesz bezpiecznie rozliczyć ulgę na dziecko niepełnosprawne albo masz wątpliwości co do dokumentów i warunków – zapraszam do kontaktu. Prowadzę kancelarię adwokacką w Grodźcu (Gmina Jasienica), ok. 15 km od Bielska-Białej.

 

Szczególnie pomagam w sprawach dotyczących odwołań od orzeczeń o niepełnosprawności dorosłych i dzieci (m.in. PZON/WZON, postępowania sądowe). Możliwa jest porada online (mailowo lub telefonicznie) za dokonaniem przedpłaty. Możesz też zapytać o darmową, niezobowiązującą wycenę albo umówić się osobiście w siedzibie kancelarii.

 

Formularz kontaktowy znajdziesz tutaj: https://dopytajprawnika.pl/kontakt