Blog

Ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie, ale kwota nie wystarcza na naprawę auta, usunięcie szkody w mieszkaniu albo pokrycie kosztów leczenia? Nie zawsze oznacza to automatycznie, że decyzja jest bezprawna, ale takiej wypłaty nie warto przyjmować bez sprawdzenia dokumentów. Najpierw trzeba zobaczyć, jak ubezpieczyciel wyliczył odszkodowanie, co pominął i czy nie zastosował zaniżonych stawek, potrąceń albo niekorzystnych zapisów umowy.

 

W praktyce wiele sporów z ubezpieczycielem zaczyna się podobnie: poszkodowany zgłasza szkodę, czeka na decyzję, dostaje kosztorys, a następnie okazuje się, że wypłacona kwota nie odpowiada realnym kosztom naprawy albo leczenia. W takiej sytuacji można złożyć reklamację, żądać dopłaty, skorzystać z pomocy rzeczoznawcy, a w razie potrzeby skierować sprawę do sądu.

 

Ubezpieczyciel zaniżył odszkodowanie, czyli co dokładnie?

O zaniżonym odszkodowaniu można mówić wtedy, gdy wypłacona kwota nie odpowiada rzeczywistemu rozmiarowi szkody albo została obliczona w sposób nieprawidłowy. Nie chodzi więc wyłącznie o to, że poszkodowany oczekiwał wyższej kwoty. Kluczowe jest to, czy z dokumentów wynika, że ubezpieczyciel pominął część szkody, przyjął zaniżone ceny, błędnie zastosował przepisy albo nieprawidłowo odczytał warunki ubezpieczenia.

 

Najczęściej problem pojawia się przy szkodach komunikacyjnych, ale nie tylko. Zaniżenie może dotyczyć również szkody w mieszkaniu, domu, lokalu usługowym, szkody osobowej, NNW, AC albo innego ubezpieczenia dobrowolnego.

 

Trzeba jednak pamiętać o jednej ważnej rzeczy: inaczej ocenia się roszczenia z OC sprawcy, a inaczej roszczenia z AC, NNW lub ubezpieczenia mieszkania. W ubezpieczeniach dobrowolnych bardzo duże znaczenie mają ogólne warunki ubezpieczenia, czyli OWU. To z nich może wynikać sposób ustalania odszkodowania, udział własny, franszyza, wyłączenia odpowiedzialności albo ograniczenia wypłaty.

 

Jak sprawdzić, czy odszkodowanie rzeczywiście jest zaniżone?

Nie warto zaczynać od pisania emocjonalnego odwołania. Najpierw trzeba sprawdzić dokumenty. W szczególności należy przeanalizować decyzję ubezpieczyciela, kosztorys, korespondencję, polisę, OWU, zdjęcia szkody, faktury, rachunki oraz ewentualną dokumentację medyczną.

 

Decyzja ubezpieczyciela

W decyzji ubezpieczyciel powinien wyjaśnić, dlaczego przyznał określoną kwotę albo dlaczego odmówił zapłaty w całości lub w części. Jeżeli decyzja jest ogólna, lakoniczna albo odwołuje się wyłącznie do standardowych formuł, może to utrudniać ocenę sprawy. W takiej sytuacji warto zażądać pełnego uzasadnienia i dokumentów z akt szkody.

 

Kosztorys naprawy

Przy szkodach komunikacyjnych najważniejszym dokumentem jest zwykle kosztorys. To w nim widać, jakie części przyjęto do naprawy, jakie stawki roboczogodziny zastosowano, czy uwzględniono lakierowanie, materiały, diagnostykę, demontaż, montaż i inne czynności konieczne do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody.

 

Jeżeli kosztorys opiera się na bardzo niskich stawkach, pomija część uszkodzeń albo zakłada naprawę tańszą niż realnie możliwa, może to być podstawa do żądania dopłaty.

 

OWU i polisa

Przy AC, NNW i ubezpieczeniach majątkowych trzeba koniecznie sprawdzić OWU. To częsty błąd poszkodowanych: zakładają, że każda sprawa wygląda tak samo jak szkoda z OC sprawcy. Tymczasem w ubezpieczeniach dobrowolnych zakres ochrony zależy od umowy. Ubezpieczyciel może powoływać się na limity, wyłączenia, udział własny, amortyzację, wariant kosztorysowy albo inne mechanizmy przewidziane w OWU.

 

Dokumenty medyczne i rachunki

Jeżeli sprawa dotyczy szkody osobowej, trzeba zebrać dokumentację medyczną, rachunki za leczenie, rehabilitację, dojazdy, leki, opiekę i sprzęt medyczny. W takich sprawach zaniżenie może dotyczyć nie tylko zwrotu kosztów, ale także zadośćuczynienia za ból, cierpienie, ograniczenia w codziennym życiu i długotrwałe skutki wypadku.

 

Najczęstsze sposoby zaniżania odszkodowania

Nie każda decyzja ubezpieczyciela jest błędna, ale w praktyce powtarzają się pewne schematy. Warto je znać, bo pozwalają szybko ocenić, które elementy decyzji wymagają dokładniejszego sprawdzenia.

 

Zbyt niska stawka za roboczogodzinę

Ubezpieczyciel może przyjąć w kosztorysie stawkę za roboczogodzinę, która nie odpowiada realnym stawkom warsztatów działających na lokalnym rynku. Wtedy odszkodowanie wygląda poprawnie tylko na papierze, ale w praktyce nie pozwala na wykonanie naprawy.

 

Zamienniki zamiast części oryginalnych

Częstym sporem jest przyjęcie w kosztorysie zamienników zamiast części oryginalnych. Nie zawsze użycie zamienników będzie nieprawidłowe, ale nie można automatycznie zakładać, że każda szkoda powinna zostać rozliczona na najtańszych częściach. Znaczenie ma między innymi wiek pojazdu, jego stan przed szkodą, rodzaj uszkodzonych elementów i to, czy naprawa ma rzeczywiście przywrócić pojazd do stanu sprzed wypadku.

 

Potrącenia amortyzacyjne

Ubezpieczyciel może pomniejszać wartość części z powodu wieku pojazdu albo zużycia. Takie potrącenie nie zawsze będzie uzasadnione. Warto sprawdzić, czy ubezpieczyciel wyjaśnił podstawę potrącenia i czy nie doprowadziło ono do sztucznego obniżenia odszkodowania.

 

Pominięcie części uszkodzeń

Zdarza się, że kosztorys obejmuje tylko część uszkodzeń widocznych po oględzinach. Problem może dotyczyć zwłaszcza szkód, w których pełny zakres uszkodzeń ujawnia się dopiero po demontażu elementów pojazdu albo po rozpoczęciu naprawy.

 

Zaniżona wartość pojazdu albo mienia

Przy szkodzie całkowitej ważne jest prawidłowe ustalenie wartości pojazdu sprzed szkody oraz wartości pozostałości. Zaniżenie wartości pojazdu albo zawyżenie wartości wraku może istotnie obniżyć wypłatę.

 

Błędne rozliczenie VAT

VAT bywa jednym z bardziej spornych elementów kosztorysu. Sytuacja osoby prywatnej może wyglądać inaczej niż sytuacja przedsiębiorcy, który ma prawo do odliczenia podatku. Dlatego przy każdej sprawie trzeba sprawdzić, jaki status ma poszkodowany i czy ubezpieczyciel prawidłowo uwzględnił VAT w wyliczeniu szkody.

 

Powoływanie się na rabaty i warsztaty współpracujące

Ubezpieczyciele czasem wskazują, że naprawa może zostać wykonana taniej, bo poszkodowany mógłby skorzystać z rabatów albo warsztatu współpracującego z ubezpieczycielem. Taki argument wymaga ostrożnej oceny. Nie wystarczy samo ogólne powołanie się na możliwość tańszej naprawy. Trzeba sprawdzić, czy taka naprawa jest realna, dostępna, zgodna z technologią i rzeczywiście przywraca pojazd do stanu sprzed szkody.

 

Zbyt niskie zadośćuczynienie

Przy szkodach osobowych ubezpieczyciel może przyznać kwotę, która nie odpowiada rzeczywistemu rozmiarowi krzywdy. Znaczenie mają między innymi obrażenia, czas leczenia, rehabilitacja, ból, ograniczenia w pracy, życiu rodzinnym, aktywności fizycznej, a także trwałość skutków wypadku.

 

Co zrobić krok po kroku, gdy odszkodowanie jest za niskie?

Jeżeli uważasz, że ubezpieczyciel zaniżył odszkodowanie, nie musisz od razu kierować sprawy do sądu. Najpierw warto przejść kilka prostych kroków.

 

Krok 1: nie podpisuj pochopnie ugody

Najważniejsze jest to, aby nie podpisywać ugody bez sprawdzenia jej treści. Sama wypłata odszkodowania zwykle nie oznacza jeszcze, że zgadzasz się z jej wysokością. Inaczej może być jednak wtedy, gdy podpiszesz ugodę, porozumienie albo oświadczenie, że wypłacona kwota wyczerpuje wszystkie Twoje roszczenia.

Jeżeli ubezpieczyciel proponuje dopłatę pod warunkiem podpisania ugody, trzeba dokładnie sprawdzić, czy ugoda nie zamyka drogi do dalszych roszczeń.

 

Krok 2: poproś o pełny kosztorys i akta szkody

Nie da się dobrze ocenić sprawy bez dokumentów. Warto poprosić ubezpieczyciela o pełny kosztorys, protokół oględzin, dokumentację zdjęciową, notatki z likwidacji szkody i uzasadnienie przyjętej kwoty.

 

Krok 3: porównaj kosztorys z realnymi kosztami

W sprawie komunikacyjnej można porównać kosztorys ubezpieczyciela z wyceną warsztatu. Przy szkodzie w mieszkaniu warto sprawdzić ceny materiałów, robocizny i zakres prac remontowych. Przy szkodzie osobowej trzeba zestawić wypłatę z faktycznymi kosztami leczenia i skutkami wypadku.

 

Krok 4: zbierz dowody

Do reklamacji nie wystarczy napisać, że odszkodowanie jest zbyt niskie. Trzeba pokazać, dlaczego jest zbyt niskie. Pomocne mogą być zdjęcia, faktury, rachunki, wyceny, opinia rzeczoznawcy, dokumentacja medyczna i wcześniejsza korespondencja z ubezpieczycielem.

 

Krok 5: rozważ opinię rzeczoznawcy

Prywatna opinia rzeczoznawcy może być bardzo przydatna, zwłaszcza gdy spór dotyczy większej kwoty. Nie zawsze jednak będzie opłacalna. Przy niewielkiej różnicy między wypłatą a oczekiwaną dopłatą koszt opinii może być zbyt wysoki w stosunku do potencjalnej korzyści.

 

Krok 6: złóż reklamację albo odwołanie

Jeżeli dokumenty wskazują, że odszkodowanie zostało zaniżone, można złożyć reklamację lub odwołanie od decyzji ubezpieczyciela. Pismo powinno być konkretne. Warto wskazać numer szkody, datę decyzji, kwotę wypłaconą, kwotę żądaną i dokładnie opisać, na czym polega błąd ubezpieczyciela.

 

Więcej o samym przygotowaniu pisma przeczytasz tutaj: odwołanie od decyzji ubezpieczyciela.

Krok 7: rozważ dalsze działania

Jeżeli ubezpieczyciel nie uwzględni reklamacji, można rozważyć wezwanie do zapłaty, wniosek do Rzecznika Finansowego, postępowanie polubowne albo pozew. Wybór dalszej drogi zależy od wartości sporu, jakości dowodów, rodzaju ubezpieczenia i tego, czy sprawa wymaga opinii biegłego.

 

Jak napisać reklamację do ubezpieczyciela?

Dobra reklamacja nie powinna być ogólnym protestem przeciwko decyzji. Powinna jasno pokazywać, czego żądasz i dlaczego. Najlepiej, żeby zawierała konkretne wyliczenia i załączniki.

 

W reklamacji warto wskazać:

• numer szkody,
• datę decyzji ubezpieczyciela,
• kwotę wypłaconą przez ubezpieczyciela,
• kwotę, której się domagasz,
• konkretne błędy w kosztorysie albo decyzji,
• dowody potwierdzające wysokość szkody,
• listę załączników,
• numer rachunku do dopłaty, jeżeli żądasz wypłaty pieniędzy.

 

Przykładowo, zamiast pisać tylko: „nie zgadzam się z decyzją, bo odszkodowanie jest za niskie”, lepiej wskazać: „ubezpieczyciel przyjął stawkę roboczogodziny na poziomie, który nie odpowiada lokalnym stawkom warsztatów, pominął koszt lakierowania elementu oraz nie uwzględnił uszkodzeń ujawnionych po demontażu”.

 

Ile czasu ma ubezpieczyciel na odpowiedź?

Co do zasady ubezpieczyciel powinien odpowiedzieć na reklamację w terminie 30 dni. W szczególnie skomplikowanych sprawach termin ten może zostać wydłużony do 60 dni, ale ubezpieczyciel powinien wyjaśnić przyczynę opóźnienia i wskazać okoliczności, które muszą zostać ustalone.

 

Osobno trzeba odróżnić termin odpowiedzi na reklamację od terminu likwidacji szkody i terminu przedawnienia roszczeń. W wielu sprawach ubezpieczyciel powinien spełnić świadczenie w terminie 30 dni od zawiadomienia o wypadku. W sprawach bardziej skomplikowanych możliwe są wyjątki, zwłaszcza gdy nie da się od razu ustalić odpowiedzialności albo wysokości świadczenia.

 

Nie należy też odkładać sprawy na ostatnią chwilę. Jeżeli nie masz pewności, czy roszczenie nie jest przedawnione, możesz wstępnie sprawdzić termin przez kalkulator przedawnienia, ale przy sprawach ubezpieczeniowych wynik warto skonsultować na podstawie dokumentów.

 

Czy przyjęcie odszkodowania zamyka drogę do dopłaty?

Samo przyjęcie pieniędzy od ubezpieczyciela nie musi oznaczać, że nie możesz domagać się dopłaty. Jeżeli ubezpieczyciel wypłacił część odszkodowania, możesz nadal kwestionować wysokość świadczenia.

 

Problem pojawia się przy ugodzie. Jeżeli podpiszesz dokument, z którego wynika, że dana kwota zaspokaja wszystkie roszczenia związane ze szkodą, późniejsze dochodzenie dopłaty może być bardzo utrudnione albo niemożliwe. Dlatego ugodę należy przeczytać dokładnie przed podpisaniem, zwłaszcza gdy ubezpieczyciel proponuje niewielką dopłatę w zamian za zakończenie całej sprawy.

 

Czy warto korzystać z pomocy rzeczoznawcy?

To zależy od sprawy. Rzeczoznawca może pomóc, gdy spór dotyczy zakresu uszkodzeń, kosztów naprawy, wartości pojazdu, szkody całkowitej albo jakości kosztorysu przygotowanego przez ubezpieczyciela. Prywatna ekspertyza bywa szczególnie przydatna wtedy, gdy różnica między wypłatą a realną szkodą jest istotna.

 

Nie w każdej sprawie opinia będzie jednak konieczna. Przy niewielkich kwotach czasem wystarczy dobra reklamacja, wycena warsztatu, faktury albo inne proste dowody. Decyzję o zleceniu opinii warto więc podjąć po wstępnej analizie dokumentów.

 

Rzecznik Finansowy a zaniżone odszkodowanie

Jeżeli ubezpieczyciel nie uwzględni reklamacji, można rozważyć zwrócenie się do Rzecznika Finansowego. Zasadniczo najpierw trzeba jednak przejść etap reklamacji u ubezpieczyciela. Do wniosku warto dołączyć decyzję, reklamację, odpowiedź ubezpieczyciela, kosztorys, zdjęcia, faktury, opinię rzeczoznawcy i inne dokumenty potwierdzające stanowisko poszkodowanego.

 

Pomoc Rzecznika Finansowego może być przydatna, ale nie zastępuje sądu. Jeżeli spór dotyczy dużej kwoty, a ubezpieczyciel konsekwentnie odmawia dopłaty, czasem konieczne jest skierowanie sprawy na drogę sądową.

 

Kiedy sprawa nadaje się do sądu?

Nie każda sprawa o zaniżone odszkodowanie powinna trafić do sądu. W pierwszej kolejności trzeba ocenić, czy spór jest opłacalny, czy są dowody i czy różnica między wypłatą a należną kwotą uzasadnia koszty oraz czas postępowania.

 

Sprawa może nadawać się do sądu zwłaszcza wtedy, gdy:

• różnica między wypłatą a realną szkodą jest istotna,
• ubezpieczyciel pominął część uszkodzeń,
• nieprawidłowo przyjęto szkodę całkowitą albo wartość pojazdu,
• kosztorys opiera się na nierealnych stawkach,
• ubezpieczyciel błędnie zastosował OWU,
• odmowa wypłaty jest lakoniczna albo sprzeczna z dokumentami,
• sprawa dotyczy poważnej szkody osobowej, leczenia, rehabilitacji albo trwałych skutków wypadku.

 

W postępowaniu sądowym istotne znaczenie może mieć opinia biegłego. Dlatego przed pozwem warto dobrze przygotować dokumenty i uporządkować argumenty.

 

Jakie dokumenty przygotować do analizy sprawy?

Jeżeli chcesz sprawdzić, czy ubezpieczyciel zaniżył odszkodowanie, przygotuj możliwie pełny komplet dokumentów. Im więcej materiału, tym łatwiej ocenić, czy sprawa ma realne podstawy.

Przydatne dokumenty to:

• decyzja ubezpieczyciela,
• kosztorys naprawy,
• protokół oględzin,
• zdjęcia szkody,
• korespondencja z ubezpieczycielem,
• polisa i OWU,
• faktury, rachunki i wyceny,
• opinia rzeczoznawcy, jeżeli została sporządzona,
• dokumentacja medyczna, jeżeli sprawa dotyczy szkody osobowej,
• rachunki za leczenie, rehabilitację, leki, dojazdy lub opiekę,
• potwierdzenia dodatkowych kosztów, takich jak holowanie, parkowanie albo najem pojazdu zastępczego.

 

Najczęstsze błędy poszkodowanych

W sprawach o zaniżone odszkodowanie poszkodowani często popełniają błędy, które później utrudniają dochodzenie dopłaty. Najczęstsze z nich to:

 

• podpisanie ugody bez przeczytania jej skutków,
• brak żądania pełnego kosztorysu,
• pisanie reklamacji bez konkretnej kwoty żądania,
• brak załączników i dowodów,
• opieranie się wyłącznie na przekonaniu, że „kwota jest za niska”,
• pomijanie OWU przy ubezpieczeniach dobrowolnych,
• zbyt późna reakcja na decyzję,
• nieuwzględnienie ryzyka przedawnienia,
• zawarcie niekorzystnej umowy cesji roszczenia bez analizy jej warunków.

 

Czy firma odszkodowawcza to dobre rozwiązanie?

W części spraw poszkodowani korzystają z firm odszkodowawczych albo sprzedają roszczenie w ramach cesji. Nie jest to z góry złe rozwiązanie, ale wymaga ostrożności. Trzeba sprawdzić, ile realnie otrzymasz, jakie prawa przenosisz, czy możesz później dochodzić dalszych kwot i czy wynagrodzenie firmy nie pochłonie dużej części dopłaty.

Przed podpisaniem umowy warto porównać kilka możliwości: samodzielną reklamację, pomoc adwokata, opinię rzeczoznawcy, wezwanie do zapłaty albo pozew. Nie zawsze najszybsza dopłata jest finansowo najlepszym rozwiązaniem.

 

Kiedy warto skorzystać z pomocy adwokata?

Pomoc adwokata może być szczególnie przydatna, gdy ubezpieczyciel odmówił dopłaty, sprawa dotyczy większej kwoty, doszło do szkody osobowej albo ubezpieczyciel proponuje ugodę. Warto skonsultować sprawę również wtedy, gdy nie wiesz, czy roszczenie nie jest przedawnione albo czy OWU rzeczywiście pozwala ubezpieczycielowi obniżyć wypłatę.

 

W ramach analizy można sprawdzić decyzję, kosztorys, OWU, korespondencję i dokumenty szkody. Czasem wystarczy przygotowanie reklamacji. W innych sprawach konieczne może być wezwanie do zapłaty albo pozew.

 

Jeżeli potrzebujesz indywidualnej analizy dokumentów, możesz skorzystać z porady prawnej online albo skontaktować się z kancelarią przez formularz: kontakt z kancelarią.

 

Podsumowanie

Jeżeli ubezpieczyciel zaniżył odszkodowanie, nie warto działać pochopnie. Najpierw trzeba sprawdzić decyzję, kosztorys, OWU i dokumenty szkody. Dopiero potem można ocenić, czy wystarczy reklamacja, czy potrzebna będzie opinia rzeczoznawcy, wezwanie do zapłaty albo pozew.

 

Najważniejsze jest to, aby nie podpisywać ugody bez analizy, nie opierać reklamacji wyłącznie na ogólnym niezadowoleniu i nie czekać z reakcją do ostatniej chwili. Dobrze przygotowane pismo, konkretne zarzuty i odpowiednie dokumenty znacząco zwiększają szansę na uzyskanie dopłaty.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę odwołać się od zaniżonego odszkodowania?

Tak. Jeżeli ubezpieczyciel wypłacił za mało albo decyzja jest niejasna, możesz złożyć reklamację lub odwołanie. W piśmie warto wskazać konkretne błędy, np. zaniżone stawki, pominięte uszkodzenia, nieprawidłowe części, błędny VAT albo niewłaściwe zastosowanie OWU.

Czy przyjęcie pieniędzy od ubezpieczyciela oznacza, że nie mogę żądać dopłaty?

Nie zawsze. Sama wypłata odszkodowania zwykle nie zamyka drogi do żądania dopłaty. Ostrożność jest potrzebna wtedy, gdy ubezpieczyciel proponuje ugodę albo oświadczenie, że wypłacona kwota wyczerpuje wszystkie roszczenia.

Ile czasu ma ubezpieczyciel na odpowiedź na reklamację?

Co do zasady ubezpieczyciel powinien odpowiedzieć na reklamację w terminie 30 dni. W szczególnie skomplikowanych sprawach termin może zostać wydłużony do 60 dni, ale ubezpieczyciel powinien wyjaśnić przyczynę opóźnienia.

Czy warto zlecić prywatną opinię rzeczoznawcy?

Warto wtedy, gdy różnica między wypłatą a realną szkodą jest istotna albo gdy kosztorys ubezpieczyciela wygląda na wyraźnie zaniżony. Przy małych kwotach opinia może być nieopłacalna.

Czy mogę zgłosić sprawę do Rzecznika Finansowego?

Tak, ale zasadniczo najpierw trzeba złożyć reklamację do ubezpieczyciela i poczekać na odpowiedź albo upływ terminu. Do wniosku warto dołączyć decyzję, reklamację, odpowiedź ubezpieczyciela, kosztorys i inne dokumenty.

Czy zaniżone odszkodowanie zawsze oznacza, że trzeba iść do sądu?

Nie. W wielu sprawach warto zacząć od reklamacji i żądania dopłaty. Sąd należy rozważyć wtedy, gdy spór dotyczy istotnej kwoty, ubezpieczyciel odmawia mimo dowodów albo sprawa wymaga opinii biegłego.